ORGANIZACJA
WOJSK LĄDOWYCH
strona główna broń pancerna artyleria broń strzelecka
mapa strony

mapa: wrzesień 1939r.

Piechota:
Schemat organizacji dywizji piechoty
Piechota (po mobilizacji) sformowana była w 30 dywizji piechoty (o numerach 1 - 30), w każdej po trzy pułki piechoty, pułk artylerii lekkiej, dyon artylerii ciężkiej i inn. (razem 90 pułków piechoty, w tym 5 pułków strzelców podhalańskich i jeden rezerwowy), 3 brygady górskie oraz 9 dywizji rezerwowych (o numerach: 33, 35, 36, 38, 39, 41, 44, 45, 55) oraz Brygady Obrony Narodowej i Korpus Ochrony Pogranicza, a także dwa Pułki Strzelców Morskich i inne oddziały Lądowej Obrony Wybrzeża, grupa forteczna na Śląsku, oddziały obozu warownego Grodno i inne oddziały, które powstały w toku walk.
Kawaleria:
Schemat organizacji brygady kawalerii
Kawaleria sformowana była w 11 brygad - początkowo cztery brygady czteropułkowe (Pomorska, Wołyńska, Suwalska i Nowogródzka) i siedem brygad trzypułkowych. Po podporządkowaniu 1 pułku kawalerii KOP Kresowej Brygadzie Kawalerii czteropułkowych brygad było pięć. Pułków kawalerii było 41, w tym 26 pułków ułanów, 3 pułki szwoleżerów, 8 pułków strzelców konnych, pułk kawalerii KOP oraz pułk ułanów zmotoryzowanych i 2 pułki strzelców konnych zmotoryzowanych. Podczas działań bojowych tworzono doraźnie wyższe związki kawalerii.
Artyleria
Struktura organizacyjna artylerii nie przewidywała samodzielnie działających jednostek. Artyleria wchodziła w skład jednostek i związków rodzajów wojsk. Artyleria piechoty to; 39 pułków artylerii lekkiej, trzydzieści dyonów artylerii ciężkiej, jedenaście dyonów artylerii konnej, dwa dyony artylerii zmotoryzowanej, dziewięćdziesiąt trzy plutony artylerii w pułkach piechoty. Artyleria pozadywizyjna składała się; z ośmiu pułków artylerii ciężkiej, dziesięciu dyonów haubic i artylerii najcięższej, z 3 baterii artylerii górskiej i 26 plutonów artylerii fortecznej, z 14 dyonów artylerii lekkiej, oraz z przeciwlotniczej. Sprzęt artyleryjski wchodził także w skład pojazdów pancernych i samolotów oraz jako uzbrojenie okrętów i artyleria obrony wybrzeża.
Broń pancerna
Broń pancerna składała się z samodzielnych jednostek pancerno - motorowych oraz z oddziałów pancernych dywizyjnych i pozadywizyjnych. W chwili wybuchu wojny istniała 10Brygada Kawalerii Pancerno - Motorowej oraz Warszawska Brygada Pancerno - Motorowa w stadium formowania (w każdej po 26 tankietek i 17 czołgów Vickers). Pozostała broń pancerna sformowana była w 15 kompanii czołgów (po 13 tankietek TK - 3/TKS) przy dywizjach piechoty oraz szwadrony samochodów pancernych (8 samochodów) i szwadrony czołgów rozpoznawczych (13 czołgów) w brygadach kawalerii (dywizjony pancerne). W oddziałach pozadywizyjnych istniały trzy bataliony czołgów lekkich (dwa czołgów 7TP po 52 wozy i jeden R35 z 45 czołgami), trzy kompanie czołgów FT - 17 (po 15 czołgów każda), oraz dziesięć pociągów pancernych. Do obrony Warszawy sformowano ponadto 2 kompanie czołgów lekkich 7TP i jedną tankietek (po 11 czołgów w każdej).
Pociągi pancerne;
Składały się zwykle z parowozu pancernego Ti3, dwóch wagonów artyleryjskich [po 2 (pociągi  ciężkie) lub 1 (pociągi lekkie) działa w wieżach], wagonu szturmowego, dwóch platform (przed i za pociągiem, przewożono na nich m.inn. materiały do napraw linii kolejowych), czołgów na prowadnicach, drezyn pancernych itp. Zmobilizowano 10 składów pociągów pancernych, ponadto podczas działań zaimprowizowano cztery dalsze pociągi pancerne, miały nietypowy skład.


Etaty jednostek i pododdziałów pancernych


ARMIA KARPATY
Utworzona 11 lipca 1939r. Dowódca gen. dyw. Kazimierz Fabrycy.
Skład:
24DP, 38DP
2BG, 3BG,
Karpacka Brygada ON, Lwowska Brygada ON, Podkarpacka Brygada ON(weszła w skład 3 BG)
ARMIA KRAKÓW
Utworzona 23 marca 1939r. Dowódca gen. bryg. Antoni Szyling.
Skład:
6DP, 7DP, 11DP, 21DP, 22DP, 23DP, 45DP, 55DP
Krakowska BK, 10BKPanc - Mot.
1BG
Śląska Brygada ON, Cieszyńska Brygada ON, Dąbrowska Brygada ON, Podhalańska Brygada ON (bataliony tej brygady weszły w skład 1 i 2 BG)
ARMIA ŁÓDŹ
Utworzona 23 marca 1939r. Dowódca gen. dyw. Juliusz Rómmel.
Skład:
2DP, 10DP, 18DP, 30DP
Wołyńska BK, Kresowa BK
Sieradzka Brygada ON
ARMIA POZNAŃ
Utworzona 23 marca 1939r. Dowódca gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba.
Skład:
14DP, 17DP, 25DP, 26DP
Wielkopolska BK, Podolska BK
Kaliska Brygada ON, Poznańska Brygada ON
ARMIA POMORZE
Utworzona 23 marca 1939r. Dowódca gen. dyw. Władysław Bortnowski.
Skład:
4DP, 5DP, 9DP, 15DP, 16DP, 27DP
Pomorska BK
Brygada ON Pomorze, Chełmińska Brygada ON
ARMIA MODLIN
Utworzona 23 marca 1939r. Dowódca gen. bryg. Emil Krukowicz - Przedrzymirski.
Skład:
8DP, 20DP
Mazowiecka BK, Nowogródzka BK
Warszawska Brygada ON
ARMIA PRUSY
Utworzona w czerwcu 1939r. Dowódca gen. dyw. Stefan Dąb - Biernacki.
Skład:
3DP, 12DP, 13DP, 19DP, 29DP, 36DP, 39DP, 44DP
Wileńska BK
SAMODZIELNA GRUPA OPERACYJNA ,,NAREW"
Utworzona 23 marca 1939r. Dowódca gen. bryg. Czesław Młot - Fijałkowski.
Skład:
18DP, 33DP
Podlaska BK, Suwalska BK
GRUPA OPERACYJNA ,,WYSZKÓW"
Utworzona 1 września 1939r.
Skład:
1DP, 35DP, 41DP
LĄDOWA OBRONA WYBRZEŻA
Dowódca płk. S. Dąbek
Skład:
1PSM, 2PSM
Morska Brygada ON

Warszawska BKPanc - Mot. (w dyspozycji Naczelnego Wodza)


- 1 Dywizja Piechoty Legionów. im. J. Piłsudskiego. Dowódca gen. bryg. W. Kowalski. Skład: 1 pułk piechoty Legionów J. Piłsudskiego, 5 pułk piechoty Legionów J. Piłsudskiego "Zuchowatych", 6 pułk piechoty Legionów J. Piłsudskiego, 1 pułk artylerii lekkiej Legionów J. Piłsudskiego, 1 dywizjon artylerii ciężkiej, 1 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, 31 kompania ckm na taczankach, 31 kompania kolarzy, służby.
- 2 Dywizja Piechoty Legionów. Dowódca płk dypl. E. Dojan-Surówka. Skład: 2 pułk piechoty Legionów, 3 pułk piechoty Legionów, 4 pułk piechoty Legionów, 2 pułk artylerii lekkiej Legionów, 2 dywizjon artylerii ciężkiej, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania ckm na taczankach, 101 kompania kolarzy, służby.
 - 3 Dywizja Piechoty Legionów. Dowódca płk M. Turowski. Skład: 7 pułk piechoty Legionów, 8 pułk piechoty Legionów, 9 pułk piechoty Legionów, 3 pułk artylerii lekkiej Legionów, 3 dywizjon artylerii ciężkiej, bateria artylerii p-lot., 3 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
- 4 Dywizja Piechoty. Dowódca: płk dypl. T. L. Lubicz-Niezabitowski, Skład: 14 pułk piechoty Ziemi Kujawskiej, 63 pułk piechoty Toruński, 67 pułk piechoty, 4 Kujawski pułk artylerii lekkiej, 4 dywizjon artylerii ciężkiej, 4 bateria artylerii p-lot., 4 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
- 5 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. J. Zulauf. Skład: 19 pułk piechoty "Odsieczy Lwowa", 26 pułk piechoty, 40 pułk piechoty "Dzieci Lwowskich", 5 Lwowski pułk artylerii lekkiej, 5 dywizjon artylerii ciężkiej, bateria artylerii p-lot., 5 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
- 6 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. B. S. Mond. Skład: 12 pułk piechoty, 16 pułk piechoty, 20 pułk piechoty Ziemi Krakowskiej, 6 pułk artylerii lekkiej, 6 dywizjon artylerii ciężkiej, 6 baon saperów, kompania telefoniczna, 4 baon ckm, kawaleria dywizyjna, 54 kompania kolarzy, służby.
- 7 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. J. T. Gąsiorowski. Skład: 25 pułk piechoty, 27 pułk piechoty, 74 Górnośląski pułk piechoty, 7 pułk artylerii lekkiej, 7 dywizjon artylerii ciężkiej, 7 bateria artylerii p-lot., 7 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
- 8 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. T. W. Furgalski. Skład: 13 pułk piechoty, 21 Warszawski pułk piechoty "Dzieci Warszawy", 32 pułk piechoty, 8 Płocki pułk artylerii lekkiej im. Króla Bolesława Krzywoustego, 8 dywizjon artylerii ciężkiej, 8 bateria artylerii p-lot., 8 baon saperów, 8 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, 11 kompania ckm p-lot., 11 kompania kolarzy, służby.
- 9 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. J. Werobej. Skład: 22 pułk piechoty, 34 pułk piechoty, 35 pułk piechoty, 9 pułk artylerii lekkiej, 9 dywizjon artylerii ciężkiej, 9 bateria artylerii p-lot., 9 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania ckm na taczankach, służby.
- 10 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. F. Dindorf-Ankowicz. Skład: 28 pułk Strzelców Kaniowskich, 30 pułk Strzelców Kaniowskich, 31 pułk Strzelców Kaniowskich, 10 Kaniowski pułk artylerii lekkiej, 10 dywizjon artylerii ciężkiej, 10 bateria artylerii p-lot., 10 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, 42 kompania ckm na taczankach, służby.
- 11 Karpacka Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. B. Prugar-Ketling. Skład: 48 pułk piechoty Strzelców Kresowych, 53 pułk piechoty Strzelców Kresowych, 49 Huculski pułk strzelców, 11 Karpacki pułk artylerii lekkiej, 11 dywizjon artylerii ciężkiej, 11 bateria artylerii p-lot., 11 baon saperów, 11 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania ckm p-lot., 11 kompania kolarzy, służby.
- 12 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. G. Paszkiewicz. Skład: 51 pułk piechoty Strzelców Kresowych, 52 pułk piechoty Strzelców Kresowych, 54 pułk piechoty Strzelców Kresowych, 12 Kresowy pułk artylerii lekkiej, 12 dywizjon artylerii ciężkiej, 12 bateria artylerii p-lot., 12 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, 63 kompania kolarzy, 63 kompania ckm p-lot., 63 kompania p-panc., służby.
- 13 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. W. Zubosz-Kaliński. Skład: 43 pułk Strzelców Legionu Bajończyków, 44 pułk Strzelców Legii Amerykańskiej, 45 pułk piechoty Strzelców Kresowych, 13 Kresowy pułk artylerii lekkiej, 13 dywizjon artylerii ciężkiej, 13 bateria artylerii p-lot., 13 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm p-lot., służby.
- 14 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. F. Wład. Skład: 55 Poznański pułk piechoty, 57 pułk piechoty Karola II Króla Rumunii, 58 pułk piechoty, 14 Wielkopolski pułk artylerii lekkiej, 14 dywizjon artylerii ciężkiej, 71 bateria artylerii p-lot., 14 baon saperów, 14 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, 71 kompania ckm na taczankach, służby.
- 15 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. Z. Przyjałkowski. Skład: 59 pułk Piechoty Wielkopolskiej, 61 pułk piechoty, 62 pułk piechoty, 15 Wielkopolski pułk artylerii lekkiej, 15 dywizjon artylerii ciężkiej, 15 bateria p-lot., bateria artylerii p-panc., 15 baon saperów, 15 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, służby.
 - 16 Pomorska Dywizja Piechoty. Dowódca: płk dypl. S. Świtalski, Skład:64 Pomorski pułk Strzelców Murmańskich, 65 Starogardzki pułk piechoty, 66 Kaszubski pułk piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, 16Pomorski pułk artylerii lekkiej, 16 dywizjon artylerii ciężkiej, 16 bateria artylerii p-lot., 16 baon saperów, 16 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm p-lot., służby.
- 17 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. M. S. Mozdyniewicz. Skład: 68 pułk piechoty, 69 pułk piechoty, 70 pułk piechoty (12 pułk Strzelców Wielkopolskich), 17 pułk artylerii lekkiej, 17 dywizjon artylerii ciężkiej, 17 bateria artylerii p-lot., 17 baon saperów, 17 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, 72 kompania kolarzy, 72 kompania ckm p-lot., służby.
- 18 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. S. Kossecki. Skład: 33 pułk piechoty, 42 pułk piechoty im. Gen. H. Dąbrowskiego, 71 pułk piechoty, 18 pułk artylerii lekkiej, 18 dywizjon artylerii ciężkiej, 18 bateria p-lot., 18 baon saperów, 18 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, 38 kompania ckm p-lot., służby.
- 19 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. J. Kwaciszewski. Skład: 77 pułk piechoty, 85 pułk Strzelców Wileńskich, 86 pułk piechoty, 19 pułk artylerii lekkiej, 19 dywizjon artylerii ciężkiej, 19 bateria artylerii p-lot., 19 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania p-panc., kompania ckm na taczankach, służby.
- 20 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. W. A. Lawicz-Liszka. Skład: 78 pu& piechoty, 79 pułk piechoty, 80 pułk piechoty, 20 pułk artylerii lekkiej, 20 dywizjon artylerii ciężkiej, 81 bateria artylerii p-lot., 20 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
- 21 Dywizja Piechoty Górskiej. Dowódca gen. bryg. J. Kustroń. Skład: 3 pułk strzelców podhalańskich, 4 pułk strzelców podhalańskich, 202 pułk piechoty rez. (przydzielony do dywizji w miejsce 1 pułku strzelców podhalańskich wcielonego do 2 Brygady Górskiej), 21 pułk artylerii lekkiej, 21 dywizjon artylerii ciężkiej, 21 bateria artylerii p-lot., 21 baon saperów, 21 kompania telefoniczna, 55 kompania ckm na taczankach, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, służby.
- 22 Dywizja Piechoty Górskiej. Dowódca płk dypl. L. Engel-Ragis. Skład: 2 pułk strzelców podhalańskich, 5 pułk strzelców podhalańskich, 6 pułk strzelców podhalańskich, 22 pułk artylerii lekkiej, 22 dywizjon artylerii ciężkiej, 22 bateria artylerii p-lot., 22 baon saperów, 22 kompania telefoniczna, kompania ckm na taczankach, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, służby.
- 23 Górnośląska Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. W. P. Powierza. Skład: 11 pułk piechoty, 73 pułk piechoty, 75 pułk piechoty, 23 pułk artylerii lekkiej, 23 dywizjon artylerii ciężkiej, 95 dywizjon artylerii ciężkiej, 23 bateria artylerii p-lot., 23 baon saperów, 23 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, 53 i 56 kompania kolarzy, 53 kompania ckm na taczankach, służby.
- 24 Dywizja Piechoty. Dowódca: płk dypl. B. M. Krzyżanowski, Skład: 17 pułk piechoty, 38 pułk Strzelców Lwowskich, 39 pułk Strzelców Lwowskich, 24 pułk artylerii lekkiej im. Króla Jana III Sobieskiego, 24 dywizjon artylerii ciężkiej, 24 bateria artylerii p-lot., 24 baon saperów, 24 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
- 25 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. F. Alter. Skład: 29 pułk Strzelców Kaniowskich, 56 pułk Piechoty Wielkopolskiej, 60 pułk Piechoty Wielkopolskiej, 25 Kaliski pułk artylerii lekkiej, 25 dywizjon artylerii ciężkiej, 25 bateria artylerii p-lot., 25 baon saperów, 25 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm p-lot., służby.
- 26 Dywizja Piechoty. Dowódca płk dypl. A. Brzechwa-Ajdukiewicz. Skład: 10 pułk piechoty, 18 pułk piechoty, 37 Łęczycki pułk piechoty im. Księcia J. Poniatowskiego, 26 pułk artylerii lekkiej, 67 dywizjon artylerii lekkiej, 26 dywizjon artylerii ciężkiej, 26 bateria artylerii p-lot., kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, służby.
- 27 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. J. Drapella. Skład: 23 pułk piechoty im. Płk. Leopolda Lisa-Kuli, 24 pułk piechoty, 50 pułk piechoty im. Francesco Nullo, 27 pułk artylerii lekkiej, 27 dywizjon artylerii ciężkiej, 27 bateria artylerii p-lot., 27 baon saperów, 27 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania kolarzy, kompania ckm na taczankach, służby.
 - 28 Dywizja Piechoty. Dowódca: gen. bryg. W. Bończa-Uzdowski, Skład: 15 pułk piechoty „Wilków", 36 pułk piechoty Legii Akademickiej, 72 pułk piechoty im. Płk. Dionizego Czachowskiego, 28 pułk artylerii lekkiej, 28 dywizjon artylerii ciężkiej, 28 bateria artylerii p-lot., 28 baon saperów, 28 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, 13 kompania kolarzy, 117 kompania ckm na taczankach, służby.
- 29 Dywizja Piechoty. Dowódca płk. I. J. Oziewicz. Skład: 41 Suwalski pułk piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, 76 Lidzki pułk piechoty im. Ludwika Narbutta, 81 pułk Strzelców Grodzieńskich im. Króla Stefana Batorego, 29 pułk artylerii lekkiej, 29 dywizjon artylerii ciężkiej, 29 bateria p-lot., 29 baon saperów, 29 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania ckm na taczankach, kompania kolarzy, służby.
- 30 Dywizja Piechoty. Dowódca gen. bryg. L. J. Cehak. Skład: 82 Syberyjski pułk strzelców im. Tadeusza Kościuszki, 83 pułk Strzelców Poleskich im. Romualda Traugutta, 84 pułk Strzelców Poleskich, 30 pułk artylerii lekkiej, 30 dywizjon artylerii ciężkiej, 30 bateria artylerii p-lot., 30 baon saperów, 30 kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, kompania ckm na taczankach, kompania kolarzy, służby.
- 33 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca płk dypl. T. Kalina-Zieleniewski. Skład: 133 pułk piechoty, 134 pułk piechoty, 135 pułk piechoty, 32 pułk artylerii lekkiej, 43 batalion saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, służby.
- 35 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca płk dypl. J. B. Szafran. Skład: 205 pułk piechoty, 206 pułk piechoty, 207 pułk piechoty, 33 pułk artylerii lekkiej. batalion saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, służby.
- 36 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca: płk B. A. Ostrowski, Skład: 163 pułk piechoty, 164 pułk piechoty, 165 pułk piechoty, 40 pułk artylerii lekkiej, 46 baon saperów, kompania telefoniczna, kawaleria dywizyjna, służby.
- 38 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca płk. A. Wir-Konas. Skład: 96 pułk piechoty, 97 pułk piechoty, 98 pułk piechoty, kawaleria dywizyjna, 38 pułku artylerii lekkiej, 38 batalion saperów, kompania telefoniczna.
- 39 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca gen. bryg. B. Olbrycht. Skład:  93, 94 i 95 pułk piechoty, 51 pułk artylerii lekkiej, 56 batalion saperów, 50 kompania łączności, służby.
- 41 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca gen. bryg. W. Piekarski. Skład: 114 pułk piechoty, 115 pułk piechoty, 116 pułk piechoty, 61 pułk artylerii lekkiej, 41 kompania telefoniczna, służby.
- 44 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca płk. E. Żongołłowicz. Skład: 144 pułk piechoty, 145 pułk piechoty, 146 pułk piechoty, 54 pułk artylerii lekkiej, kompania ckm, 71 batalion saperów, 44 kompania telefoniczna, kompania kolarzy, służby.
- 45 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca gen. bryg. H. Paszkowski-Krok. Skład: 154 pułk piechoty, 155 pułk piechoty, 156 pułk piechoty, 55 pułk artylerii lekkiej, kompania ckm na taczankach, kompania ckm Maxim na wozach, 55 baon saperów, kompania kolarzy, kawaleria dywizyjna, służby.
- 55 Dywizja Piechoty (Rezerwowa). Dowódca płk S. Kalabiński. Skład: 201 pułk piechoty, 203 pułk piechoty, 204 pułk piechoty, 65 pułk artylerii lekkiej, 64 dywizjon artylerii lekkiej, 75 kompania saperów, kompania telefoniczna, kompania kolarzy, służby.
- 1 Brygada Górska. Dowódca płk. dypl. J. Gaładyk. Skład: 1 pułk KOP, batalion KOP "Snów 1", batalion KOP "Snów 2", 2 pułk KOP, batalion KOP "Berezwecz", batalion KOP "Wilejka", batalion KOP "Wołożyn", kompania forteczna "Węgierska Górka", batalion Obrony Narodowej "Żywiec", batalion Obrony Narodowej "Zakopane", 151 i 152 bateria górska, pluton artylerii fortecznej, oddział przydzielony z 3 dywizjonu 65 pułku artylerii lekkiej.

- 2 Brygada Górska. Dowódca płk A. Stawarz. Skład: 1 pułk strzelców podhalańskich, batalion KOP "Żytyń", bataliony Obrony Narodowej "Nowy Sącz", "Limanowa", "Gorlice", "Jasło" i 153 bateria górska z Brygady Obrony Narodowej "Podhale". W czasie działań wcielono 1 pułk KOP "Karpaty".
 - 3 Brygada Górska. Dowódca płk. J. Kotowicz. Skład: 2 pułk KOP "Karpaty", bataliony Obrony Narodowej "Brzozów", "Krosno", "Sanok", "Rzeszów", "Przemyśl", "Jarosław", "Sambor", "Turka" (z Brygady Obrony Narodowej "Podkarpacie").
- Chełmska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk dypl. A. Żurakowski. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Bydgoszcz", "Świecie", "Grudziądz", "Brudnica", "Jabłonowo", "Koronowo".

- Cieszyńska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca ppłk. dypl. J. R. Gabryś. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Bielsku", "Cieszyn I", "Cieszyn II".
- Dąbrowska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca ppłk. W. Eichler. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Dąbrowa Górnicza", "Chrzanów", "Olkusz".
- Kaliska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk F. Sudoł. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Ostrów", "Krotoszyn", "Kościan", "Leszno", "Rawicz", "Koźmin", "Wągrowiec", "Żnin", "Kcynia".
- Karpacka Brygada Obrony Narodowej. Dowódca ppłk F. Klein. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Stryj", "Stanisławów", "Huculski I", "Huculski II".
- Lwowska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk dypl. F. Polniaszek. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Lwów I", "Lwów II".
- Morska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca ppłk. S. Brodowski. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Gdynia I", "Gdynia II", "Gdynia III", "Kartuski IV", "Kaszubski V", Krakusi - szwadron jazdy i pluton kolarzy.
- Podhalańska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca ppłk. S. Poręba-Czuryłło. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Limanowa", "Nowy Sącz", "Jasło", "Żywiec", "Zakopane" (bataliony tej brygady utworzyły 1 i 2 Brygadę Górską).
- Podkarpacka Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk. Gigiel-Melechowicz. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Brzozów", "Krosno", "Sanok", "Rzeszów", "Przemyśl", "Jarosław", "Sambor", "Turka" (bataliony tej brygady utworzyły 3 Brygadę Górska).
- Pomorska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk. T. Majewski. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Tuchola", "Nakło", "Starogard", "Kościerzyna", "Czersk".
- Poznańska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk. S. Siuda. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Oborniki", "Szamotuły", "Opalenica", "Poznań I", "Poznań II".
- Sieradzka Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk dypl. J. Grobicki. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Wieluń I", "Wieluń II", "Kępno", "Ostrzeszów", "Lubliniec", "Kłobuck".
- Śląska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk J. Giza. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Zawiercie", "Sosnowiec", "Oświęcim", "Rybnik", "Katowice", "Tarnowskie Góry".
- Warszawska Brygada Obrony Narodowej. Dowódca płk dypl. J. Sas-Hoszowski. Skład: bataliony Obrony Narodowej "Warszawski I", "Warszawski II", "Warszawski III", "Mazurski I", "Mazurski II". W czasie działań bojowych dzieliła się na zgrupowania, które walczyły samodzielnie:
- Zgrupowanie "Zegrze". Dowódca płk dypl. J. Sas-Hoszowski. Skład: batalion Obrony Narodowej "Warszawski II".
- Zgrupowanie "Płock". Dowódca mjr Żebrowski. Skład: batalion Obrony Narodowej "Warszawski I".
- Zgrupowanie "Pułtusk". Dowódca mjr K. Mazur. Skład: batalion Obrony Narodowej "Warszawski III".
- Przyczółek "Wyszogród". Dowódca kpt. Kuźmiński. Skład: kompania batalionu "Warszawskiego I".
- Bataliony "Mazurski I" i "Mazurski II", wcielone w skład 20 DP.
- Krakowska Brygada Kawalerii. Dowódca gen. bryg. Z. Piasecki. Skład: 3 pułk Ułanów Śląskich, 8 pułk ułanów im. Księcia J. Poniatowskiego, 5 pułk strzelców konnych, 5 dywizjon artylerii konnej, 51 dywizjon pancerny, 85 bateria artylerii p-lot., szwadron kolarzy, szwadron pionierów, szwadron łączności, służby, tabory.

 - Kresowa Brygada Kawalerii. Dowódca: płk St. Kulesza, Skład: 20 pułk ułanów Króla Jana III Sobieskiego, 22 pułk Ułanów Podkarpackich, 6 pułk strzelców konnych im. Hetmana Wielkiego Koronnego Stefana Żółkiewskiego, 13 dywizjon artylerii konnej, 61 dywizjon pancerny, 33 bateria artylerii p-lot., szwadron kolarzy, szwadron pionierów, szwadron łączności, służby, tabory.
- Mazowiecka Brygada Kawalerii. Dowódca płk dypl. J. Karcz. Skład: 1 pułk szwoleżerów Józefa Piłsudskiego, 7 pułk Ułanów Lubelskich im. Gen. K. Sosnkowskiego, 11 pułk Ułanów Legionowych im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, 1 dywizjon artylerii konnej im. Gen. Józefa Bema, 2 szwadron pionierów, 11 dywizjon pancerny, szwadron kolarzy, szwadron łączności, 3 batalion strzelców, służby, tabory.
- Nowogródzka Brygada Kawalerii. Dowódca gen. bryg. W. Anders. Skład: 25 pułk Ułanów Wielkopolskich, 26 pułk Ułanów Wielkopolskich im. Hetmana Wielkiego Koronnego Jana Karola Chodkiewicza, 27 pułk ułanów im. Króla Stefana Batorego, 4 pułk strzelców konnych Ziemi Łęczyckiej, 9 dywizjon artylerii konnej, 91 dywizjon pancerny, szwadron kolarzy, szwadron łączności, 5 batalion strzelców, 9 szwadron pionierów, służby, tabory.
- Podlaska Brygada Kawalerii. Dowódca gen. bryg. L. Kmicic-Skrzyński. Skład: 5 pułk Ułanów Zasławskich, 10 pułk Ułanów Litewskich, 9 pułk strzelców konnych im. gen. Kazimierza Pułaskiego, 14 dywizjon artylerii konnej, 32 dywizjon pancerny, 10 szwadron kolarzy, 94 bateria artylerii p-lot., 1 szwadron pionierów, szwadron łączności, służby, tabory.
- Podolska Brygada Kawalerii. Dowódca płk dypl. L. Strzelecki. Skład: 6 pułk Ułanów Kaniowskich, 9 pułk Ułanów Małopolskich, 14 pułk Ułanów Jazłowieckich, 6 dywizjon artylerii konnej im. Gen. Romana Sołtyka, 62 dywizjon pancerny, 86 bateria artylerii p-lot., 7 batalion strzelców, szwadron kolarzy, szwadron pionierów, szwadron łączności, służby, tabory.
- Pomorska Brygada Kawalerii. Dowódca płk A. Zakrzewski. Skład: 16 pułk Ułanów Wielkopolskich im. Gen. Gustawa Orlicz-Dreszera, 18 pułk Ułanów Pomorskich, 2 pułk Szwoleżerów Rokitniańskich, 8 pułk strzelców konnych, 11 dywizjon artylerii konnej, 81 dywizjon pancerny, szwadron kolarzy, 91 bateria artylerii p-lot., szwadron pionierów, kompania saperów "Hoszcza", szwadron łączności, służby, tabory.
- Suwalska Brygada Kawalerii. Dowódca: gen. bryg. Z. Podhorski, Skład: 1 pułk Ułanów Krechowieckich im. Płk. Bolesława Mościckiego, 2 pułk Ułanów Grochowskich im. Gen. Józefa Dwernickiego, 3 pułk Szwoleżerów Mazowieckich im. Płk. Jana Leona Kozietulskiego, 4 dywizjon artylerii konnej, 11 szwadron pionierów, 3 pułk strzelców konnych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego (z Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, 31 dywizjon pancerny, 84 bateria artylerii p-lot., szwadron kolarzy, 11 szwadron łączności, służby, tabory.
- Wielkopolska Brygada Kawalerii. Dowódca gen. bryg. dr R. Abraham. Skład: 15 pułk Ułanów Poznańskich, 17 pułk Ułanów Wielkopolskich im. Króla Bolesława Chrobrego, 7 pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich, 7 Wielkopolski dywizjon artylerii konnej, 71 dywizjon pancerny, 87 bateria artylerii p-lot., szwadron kolarzy, szwadron pionierów, szwadron łączności, służby, tabory.
- Wileńska Brygada Kawalerii. Dowódca płk. dypl. K. Drucki-Lubecki. Skład: 4 pułk Ułanów Zaniemeńskich, 13 pułk Ułanów Wileńskich, 23 pułk Ułanów Grodzieńskich, 3 Lubelski dywizjon artylerii konnej im. Płk. Włodzimierza Potockiego, 33 bateria artylerii plot., 83 bateria artylerii p-lot., szwadron kolarzy, szwadron pionierów, szwadron łączności, służby, tabory.
- Wołyńska Brygada Kawalerii. Dowódca płk dypl. J. Filipowicz. Skład: 12 pułk Ułanów Podolskich, 19 pułk Ułanów Wołyńskich im. Gen. Edmunda Różyckiego, 21 pułk Ułanów Nadwiślańskich, 2 pułk strzelców konnych, 2 dywizjon artylerii konnej im. Gen. Józefa Sowińskiego, 21 dywizjon pancerny, 82 bateria artylerii p-lot., 11 batalion strzelców, 4 batalion 84 pułku piechoty, szwadron kolarzy, szwadron pionierów, 8 szwadron łączności, służby, tabory.
- Dywizja Kawalerii "Zaza". Dowódca gen. bryg. Z. Podhorski. Dywizję sformowano z oddziałów Suwalskiej Brygady Kawalerii i Podlaskiej Brygady Kawalerii w składzie: Brygada "Plis" - 2 i 10 pułk ułanów, dywizjon 5 pułku ułanów, 1 szwadron pionierów, dowódca płk K. Plisowski. Brygada "Edward" - 1 pułk ułanów, 3 pułk szwoleżerów, 3 pułk strzelców konnych, 11 szwadron pionierów, dowódca płk E. Milewski.

- 10 Brygada Kawalerii Pancerno-Motorowa. Dowódca płk. dypl. S. Maczek. Skład: 24 pułk ułanów (zmotoryzowanych), 10 pułk strzelców konnych (zmotoryzowanych), 16 dywizjon artylerii zmotoryzowanej, dywizjon rozpoznawczy, dywizjon przeciwpancerny, 121 kompania czołgów Vickers, 101 kompania czołgów rozpoznawczych TKS, 71 bateria artylerii p-lot., baon saperów, służby.
- Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa. Dowódca płk. dypl. S. Rowecki. Skład: 1 pułk strzelców pieszych zmotoryzowanych, 1 pułk strzelców konnych zmotoryzowanych, 2 dywizjon artylerii zmotoryzowanej, dywizjon p-panc., dywizjon rozpoznawczy, 11 kompania czołgów rozpoznawczych TKS, 12 kompania czołgów Vickers, 7 bateria artylerii p-lot., baon saperów, szwadron łączności, służby.

Źródłu: WOJSKO POLSKIE 1939 - 1945 BARWA I BROŃ