balony obserwacyjne

strona główna

(14kB) Pierwsze balonu obserwacyjne typu Caquot zakupiono we Francji już w 1919r. Razem z balonami typu M stanowiły wyposażenie pododdziałów aeronautycznych w czasie wojny polsko - bolszewickiej w 1920r. Balony produkowane były w trzech wersjach: R1 jednomiejscowe, R2 dwumiejscowe oraz ćwiczebnej, o prostszej i tańszej konstrukcji. Balony R2 w latach dwudziestych stanowiły podstawowe wyposażenie 1 i 2 Batalionu Balonowego (w Toruniu i Jabłonnie). W 1936r. zostały wycofane z uzbrojenia i skasowane. Największą ilością balonów, 30 szt., dysponowano w 1929r.
Dane techniczne:
Długość: 25,5m
Średnica maksymalna: 8,05m
Objętość powłoki: 930m3
Masa własna: 600kg
Pułap operacyjny: 1250m
Długość liny uwięzi: 1800m
Dopuszczalna prędkość wiatru: 25 m/s
W 1925r. zakupiono trzy pierwsze balony obserwacyjne typu BD (Ballon Dilatable) firmy Nieuport - Astra. Pod koniec lat dwudziestych w Wojskowej Wytwórni Balonów w Jabłonnie uruchomiono licencyjną produkcję balonów. W latach trzydziestych stanowiły podstawowy typ balonu obserwacyjnego. W 1936r. posiadano 24 szt. W tym czasie uznano tego typu sprzęt za przestarzały, zadecydowano więc o jego likwidacji w miarę zużywania się balonów. Całkowite wycofanie z wyposażenia miało nastąpić w 1942r.
Zmianę miejsca prowadzenia obserwacji przeprowadzano przemieszczając napełniony gazem balon znajdujący się na niewielkiej wysokości. Holowano go ściągarka zamontowaną na samochodzie lub za pomocą lin biwakowych ciągnionych przez kolumnę żołnierzy. Oba sposoby były powolne i wiązały się z blokowaniem ruch na drodze. W drugiej połowie lat trzydziestych prowadzono próby z gondolą silnikową. Wyposażony w nią balon osiągał prędkość do 34km/h, pułap praktyczny 900m, zasięg ok. 70km. Zmianę miejsca obserwacji przeprowadzano lotem na małej wysokości: 50 - 100m. Gondolę silnikową doczepiano w miejsce kosza dla obserwatora. Wybuch wojny przerwał prace nad tą konstrukcją.
W trakcie mobilizacji, pod koniec sierpnia 1939r. sformowano 8 kompani balonów obserwacyjnych po 2 balony BD w każdej. W trakcie działań bojowych tylko 5 k.b.o. wchodząca w skład Armii Modlin, dokonała 10.IX dwóch wzlotów.
Dane techniczne:
(16kB) Długość: 31,0m
Średnica maksymalna: 8,55m
Objętość powłoki: 1025m3
Masa własna: 510kg
Pułap operacyjny: 1500-1800m (z dwoma obserwatorami ok 1200m)
Dopuszczalna prędkość wiatru: 25 m/s
Kosz balonu wykonany jest z wikliny i trzciny, dno wzmocnione drewnianymi poprzecznicami i linami stalowymi. Ma kształt kwadratu o wymiarach wewnętrznych: 1,05m x 1,05m i 1,05m wysokości. Masa kosza; 32kg. W koszu znajdują się wszystkie przyrządy niezbędne do prowadzenia obserwacji przez jednego lub dwóch obserwatorów. W skład sprzętu zasadniczego wchodzi spadochron koszowy lub indywidualny. Obserwator do obrony dysonuje ręcznym karabinem maszynowym.
Oddalenie miejsca wzlotu balonu od przedniego skraju własnych oddziałów powinno wynosić ok 6 do 8 km.
Umożliwia prowadzenie obserwacji:
wybuchy pocisków własnej artylerii: lekkiej do 10km i ciężkiej do 16km
strzelające bateria nieprzyjaciela: do 20km
ruchy oddziałów po drogach: do 15km
rowy strzeleckie: do 12km
ruchy pociągów, rozpoznawanych po dymach z parowozu: do 25 – 30km

Źródło:
"Samoloty wojskowe w Polsce 1924 - 1939" A. Morgała
BALONY OBSERWACYJNE Wykład informacyjny na kursie oficerów sztabowych lotnictwa ppłk Grabowski 1928r