Czołgi niemieckie

strona główna
broń pancerna


Czołg PzKpfw I
W 1933r. rozpoczęto produkcje podwozi (do celów szkoleniowych), a rok później kompletnych czołgów. Czołgi produkowano w dwóch wariantach: bojowym (2km w obrotowej wieżyczce, 1445 wozów) i dowodzenia (z radiostacją, uzbrojone w 1km, bez wieży, załoga 3 osoby). Tych ostatnich wyprodukowano ok. 200 sztuk. W czołgach montowano początkowo km typu MG 13, a następnie MG 34. Zapas amunicji: początkowo 1525 naboi powiększony następnie do 2250 naboi, wozy dowodzenia: 900 naboi. Walki w Polsce wykazały małą wartość bojową czołgu, dlatego od początku 1940 zaczęto przebudowywać część wozów na działa samobieżne. Pierwszym działem był PAK (t) z 47mm armatą ppanc. A - 5 produkcji Śkody.
Ausf A (B) załoga 2 osoby, masa 5,4t (6,0t), prędkość po drodze 57km/h (40km/h), uzbrojenie 2 km MG13 kal. 7,92mm, pancerz 6 - 13mm.


Czołg PzKpfw II:
Czołg lekki Panzerkampfwagen II stanowił podstawowe wyposażenie niemieckich wojsk pancernych w początkowym okresie II wojny Światowej. Był masowo używany podczas agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku i w kampanii francuskiej w 1940r. Uzbrojenie czołgów PzKpfw II (Ausf. a, b, c, A-F) stanowiło działko automatyczne KwK 30 kalibru 20mm z zapasem amunicji 180 naboi (w okresie wojny zapas amunicji powiększono do 320 naboi) w magazynkach bębnowych mieszczących po 10 naboi i karabin maszynowy MG 34 kalibru 7,92 mm z zapasem amunicji 1425 naboi. Czołgi PzKpfw II Ausf. a,b,c i A-F napędzane były silnikami gaźnikowymi, czterosuwowymi, typu Maybach HL 57TR, HL 62TR i HL 62TRM, o mocy 130 - 140KM, chłodzonymi cieczą. Rozruch silnika za pomocą rozrusznika elektrycznego, lub ręcznie. Załoga 3 osoby, masa 7,6 - 9,5t, prędkość po drodze 40 km/h, pancerz 5 - 15mm.


PzKpfw III
W 1936 roku wykonano pierwszą serię 10 sztuk PzKpfw III w wersji A. Ciężar czołgu, przy pancerzu o grubości 14,5 mm, wynosił 15,4 t. Czołg napędzany silnikiem benzynowym o mocy 250 KM, poruszał się z maksymalną prędkością 32 km/h. Uzbrojenie znajdujące się w obrotowej wieży: działko 37mm KwK L/45 i dwa karabiny maszynowe MG 34. Trzeci km MG 34 był zamontowany w kadłubie. Kłopoty ze znalezieniem zadowalającego rodzaju zawieszenia spowodowały, że trzy kolejne wersje wyprodukowano w niewielkich seriach: Ausf. B- 15 sztuk, Ausf. C- 15 sztuk, Ausf. D - 30 sztuk. 
Dopiero pojawienie się w 1939 roku PzKpfw III Ausf. E, zupełnie nowej i udanej wersji, pozwoliło na podjęcie produkcji wieloseryjnej. Opancerzenie kadłuba i wieży składało się z płyt pancernych spawanych o grubości 30mm. Pancerz był najmocniejszy w miejscu osadzenia działka i km, gdyż ściana przednia wieży wraz z osłoną jarzma broni osiągała grubość do 80mm. Najcieńsza z kolei była płyta sufitowa kopuły wieży, liczyła ona tylko 9 mm grubości. W PzKpfw III Ausf. E zmieniono jednostkę napędową (nowy silnik benzynowy o moc 300KM). Do rozruchu silnika używano zasadniczo rozrusznika bezwładnościowego. Dwóch ludzi kręciło korbą do uzyskania 60-70 obr./min. i pociągało wtedy za kółko sprzęgiełka rozrusznika, było ono umieszczone koło nasady korby. Nowy silnik, lepsze zawieszenie spowodowały, że prędkość maksymalna ważącego 19,5 t PzKpfw III Ausf. E dochodziła do 40 km/h. Łącznie w 1939r. wyprodukowano niecałe 100 sztuk PzKpfw III Ausf. E. Tylko część z nich komisje odbioru przyjęły przed momentem wybuchu wojny. 1 września 1939 r. na froncie polskim w jednostkach bojowych znajdowało się 2586 czołgów. Ale zaledwie 98 spośród nich to PzKpfw III wersji A - E. Znajdowały się one wówczas m.in. na uzbrojeniu 1 i 3 Dpanc. Mimo, że straty bezpowrotne wyniosły 26 czołgów, to wozy te, w przeciwieństwie do czołgów lekkich PzKpfw I i II, udowodniły swoją wysoką wartość bojową.
Czołg PzKpfw IV

Czołg ciężki (początkowo tak był klasyfikowany) PzKpfw IV miał być najpotężniejszym typem czołgu na wyposażeniu Panzerwaffe. Prace nad tą konstrukcją prowadzono w zakładach Krupp i Rheinmetall. Na początku 1936 roku wyprodukowano pierwszy egzemplarz PzKpfw IV Ausf A. Wersja A wyposażona była w silnik Maybacha HL 108 TR o mocy 250 KM. Uzbrojenie stanowiło działo 7,5 cm KwK 37 L/24 oraz dwa karabiny maszynowe MG-34. Czołg ten posiadał charakterystyczną wieżę typu basztowego. Kolejne wersje B i C różniły się opancerzeniem oraz mocniejszym silnikiem. W momencie rozpoczęcia wojny z Polską w zakładach Kruppa produkowano wersję D.W wersji tej zmodernizowano zewnętrzne jarzmo działa i wzmocniono płytę kadłuba. 1 września 1939r. Panzerwaffe posiadała 211 czołgów PzKpfw IV Ausf. A, B, C. Ogólnie w Polsce Niemcy stracili 19 wozów tego typu, a kilkanaście było uszkodzonych. 
Załoga 5 osób, masa 20t, prędkość po drodze 40 km/h, uzbrojenie; 75mm działo i 2 km MG34 kal. 7,92, pancerz 10 - 30mm. (pierwsze wersje czołgów PzKpfw IV miały pancerz o gruboci do 15mm)

PzKw IV zniszczony przez 7TP pod Głowaczowem

Zdobyczne czołgi czechosłowackie
Czołg PzKw - 35(t)
W 1934 roku Czeskie Ministerstwo Obrony złożyło w zakładach Skoda w Pilźnie zamówienie na produkcję czołgu, którego ciężar bojowy nie przekraczałby 15 ton. W październiku 1934 zaprezentowano drewniany model przyszłego pojazdu, a już w czerwcu 1935 pierwsze prototypy poddane zostały testom w bazie doświadczalnej pojazdów bojowych w Milowicach pod Pragą. 30 października 1935 Ministerstwo Obrony złożyło zamówienie na dostawę 160 czołgów, których produkcję rozdzielono między zakłady Skoda i CKD. 
Po zajęciu w marcu 1939 roku przez Niemcy Czech i Moraw, w jednostkach Wehrmachtu znalazło się 219 LT Vz 35 pod nowym oznaczeniem PzKpfw 35 (t). Układ jezdny został częściowo przejęty od Vickersa. Były to dwa wózki jezdne składające się z czterech podwójnych rolek. Ciężar LT Vz 35 wynosił 11 ton. Napęd stanowił czterocylindrowy silnik Skoda T-11 o mocy 120 K, chłodzony cieczą. 
Załoga – 4, Ciężar - 10.5 t, Wymiary - długość 4.9m, szerokość 2.05m, wysokość 2.37m, prześwit 0.35m Pancerz - Kadłub: przód 25mm, boki 16mm, tył 12-16mm, góra 12mm, dno 8mm. Wieża: przód 25mm, boki i tył 16mm, góra 8mm
Uzbrojenie - działo 37mm typu 3,7cm Kwk 34(t) L/40 (78 pocisków), dwa karabiny maszynowe 7.92mm typu MG35(t) lun MG37(t) (2250 naboi)
Prędkość maks. - na drodze 34 km/h
Zasięg - na drodze 190 km, w terenie 120 km


Czołg PzKw - 38(t); załoga 4 osoby, masa 10,5t, prędkość po drodze 42 km/h, uzbrojenie; 37mm działko i 2 km kal. 7,92, pancerz 8 - 25mm.



Czołgi PzKpfw I i IB (1445 szt.), uzbrojone tylko w karabiny maszynowe stanowiły ok. 45% wszystkich niemieckich czołgów, PzKpfw II i IIB (1226 szt.), zdobyczne lekkie czołgi czeskie LT-35 i LTN, z niemieckimi oznaczeniami; PzKw - 35 (219 szt.) i PzKw -38 (59 szt.), średnie czołgi typu PzKpfw III (98 sztuk 4 wersji!) oraz ciężkie PzKpfw IV (211 szt., przed wojną obowiązywała inna klasyfikacja czołgów). Te ostatnie czołgi, pomimo bardzo silnego jak na owe czasy uzbrojenia (działo kal. 75mm) mogły zwalczać inne czołgi tylko na odległość do ok. 800m, wynikało to z małej prędkości wylotowej pocisku (ok.400m/s).Ilości czołgów podane w nawiasach dotyczą ogólnej liczby posiadanych przez Niemców wozów, w walkach wzięło udział łącznie Ok 2.600 czołgów (w tym czołgi dowodzenia).

PzKpfw II zniszczony 11.IX. w Mszczonowie ogniem z armaty polowej kal. 75mm