Działka kal. 37mm
artyleria
strona główna


Francuskie działko Puteaux wz. 1918 stanowiło uzbrojenie czołgów lekkich FN 17 i R 35. Jedynie w czołgu R 35 sprzężone było z km, pozostałe pojazdy uzbrajano zamiennie: km lub działko. W ramach doświadczeń z różnymi rodzajami broni, przez pewien czas 6 czołgów (dwuwieżowe) Vickers posiadało po jednym działku. Broń ta była przeznaczona do zwalczania piechoty i lekkich umocnień polowych. Ze względu na małą prędkość początkową pocisku niezbyt nadawała się do zwalczania broni pancernej przeciwnika (praktycznie była nieskuteczna na odległościach powyżej 500m).

Długość lufy 670mm
Masa:
działka 88 kg
lufy 31kg
oporopowrotnika: 21kg
kadłuba: 33kg
szybkostrzelność praktyczna 15 strz./min. 
donośność 2400m,
Długość odrzutu lufy przy oporopowrotniku całkowicie napełnionym olejem i niezużytych sprężynach powrotnych dochodzi do 24 cm.

Zamek półautomatyczny, klinowy, czynności: otwarcia zamka, wyrzucenia łuski oraz napięcia kurka odbywają się samoczynnie po strzale. Ładowanie, zamknięcie zamka i odpalenie wykonuje strzelec.
Ładowanie:
Aby naładować działko, strzelec powinien:
1) napiąć kurek, odchylając go prawą ręką w prawo tak długo, aż ząb kurka zaskoczy za ząb zaczepu kurkowego;
2) otworzyć zamek, naciskając palcem wskazującym na ramię pionowe zaczepu zamka, przez co zamek pod własnym ciężarem opadnie w dół i otworzy się
3) wprowadzić nabój do komory nabojowej, chwytając go między palce (wskazujący i środkowy), a kciukiem przytrzymując od tyłu za łuskę, po czym kciukiem docisnąć go i równocześnie podnieść zamek, aż ząb zaczepowy zamka zaskoczy za oporę zęba zaczepowego. Lufa jest zamknięta, działko naładowane.

rodzaj pocisku materiał skorupyciężar pocisku
[kg]
prędkość
początkowa [m/s]
donośność
max. [m]
uchylenie
(rozrzut) [m]
uchylenie (rozrzut) [m]
na 2/3 donośności
nabój granat wz. 1888M żeliwo0,527495250015,6010,30
nabój granat wz. 1916 stal0,56365240017,0014,00
nabój granat pancerny wz 1892 stal0,50388240015,6010,30
nabój kartacz wz 1918mosiądz0,705     

przebijalność: granat stalowy wz. 1916 z odległości 1000 przebijał 15mm płyte stalową (tz. "żelazną", nie pancerną)
Do celowania służyła luneta o powiększeniu x1,5, w płaszczyźnie pionowej działko naprowadzane było za pomocą specjalnego pałąka opierającego się o ramię strzelca (od - 20 do + 35°), w płaczszyźnie poziomej ręcznie obracając wieżą.

Armata samochodowa S.A kal. 37mm stanowiła uzbrojenie samochodów pancernych wz 28, wz. 29, wz. 34 i Peugeot. Samochody pancerne uzbrojone były w działko lub w km.

Długość lufy: 740mm
Długość części gwintowanej lufy: 635mm
Masa
Lufy 25kg
Działka 46,7kg
Szybkostrzelność praktyczna 15 strz./min.
Donośność 2400m,
Zamek półautomatyczny, klinowy
Amunicja: j.w.

Armata piechoty wz. 1916 TR kal. 37mm znajdowała się na uzbrojeniu niektórych pododdziałów piechoty. Ze względu na niewielką wartość bojową wycofana z uzbrojenia wojska pod koniec lat dwudziestych. Niewielką ilość tych dział w latach trzydziestych wykorzystywał KOP (1 działko na batalion).
Długość lufy 735mm

Masa bojowa 108 kg
Masa marszowa 157,5 kg
Masa lufy 25,4kg
Szybkostrzelność praktyczna 15 strz./min.
Donośność 2400m,
Kąt ostrzału:
Poziomy 400
Pionowy - 80 + 210
Prędkość początkowa; w zależności od rodzaju pocisku od 367 - 402 m/s,
Masa pocisku 0,45 - 0,56 kg
(12kB)

(34kB)


Źródło:
"Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i Wojska Polskiego w latach 1914 - 1939" A. Konstankiewicz
Instrukcje:
"Armtka czołgowa 37mm wz. 18 systemu "PUTEAUX" " 1932r.
"REGULAMIN BRONI PANCERNEJ ARMATKA SAMOCHODOWA 37mm S.A. Opis i utrzymanie sprzętu 1938r."
"INSTRUKCJA STRZELECKA CZOŁGÓW" 1932r.