Armata przeciwpancerna 47 mm
atryleria
strona główna


Wprowadzona na uzbrojenie w połowie lat trzydziestych armat przeciwpancerna 37mm wz.36 nie była w stanie zwalczać nowo projektowanych czołgów o opancerzeniu 40 - 50mm, dlatego też pojawiła się potrzeba skonstruowania skuteczniejszej broni.
Z szeregu propozycji do realizacji wybrano dwa warianty 47mm armaty oznaczone roboczymi symbolami "a" i "b". W celu jak najszybszego sprawdzenia obliczeń przebijalności działa, zamówiono w drugiej połowie 1938rr. w Towarzystwie Starachowickich Zakładów Górniczych lufę, a w Zakładach Amunicji "Pocisk" amunicję.
Pierwsze próby strzelań przeprowadzono w kwietniu 1939r. Z braku właściwego łoża, nową lufę wmontowano do lufy 75mm armaty polowej wz.1897.
Z czterech poddanych próbom rodzajów pocisków dwa odrzucono jako nieodpowiednie. Były to granaty przeciwpancerne o masie 1,6kg i 1,8kg oraz prędkości początkowej odpowiednio; 900 i 800m/s. Dla obu typów pocisków osiągnięto przebijalność płyty pancernej o grubości 50mm przy kącie uderzenia 90` z odległości 1150m (np. pięciocentymetrowy pancerz miał między innymi T34). W porównaniu z armatą wz. 36 oba pociski miały o połowę mniejszy rozrzut przy strzelaniu na tą samą odległość. Pozostałe dwa rodzaje granatów poddano dalszym badaniom. Miały one znacznie lepsze parametry balistyczne od odrzuconych typów pocisków, brak jednak bliższych danych na ich temat.
Dla armaty opracowano dwa warianty lawety. "Zwykłą", w której oporopowrotnik umieszczony był na lufą, oraz drugą, w której działo do strzelania opuszczano, uzyskując tym samym znacznie mniejszą sylwetkę. W drugiej wersji odchylane w bok koła zapewniały obsłudze dodatkową osłonę. Oba rodzaje lawet przystosowane były do holowania przez ciągniki z średnią prędkością 40 km/h.
Uruchomienie produkcji seryjnej działa planowano na rok 1940. Dywizje piechoty miały otrzymać 12 działowe zmotoryzowane kompanie tych dział plus pluton w dywizyjnym oddziale rozpoznawczym, brygady kawalerii po jednym zmotoryzowanym plutonie, a brygady pancerno motorowe miały być wyposażone wyłącznie w ten sprzęt.
Nowo prejektowany czołg szturmowy 14TP miał posiadać to działo jako uzbrojenie główne. Niewykluczone, że także czołgi 7TP z czasem przezbrojono by w tę armatę, ale nie jest pewne czy zmieściłaby się w dotychczasowej wieży, przystosowanej do działka 37mm. Niemniej gra warta była świeczki, 7TP z "Boforsem" nie miał szans w walce z czołgami nowej generacji, a 47mm działko ppanc dawało możliwość ich zwalczania z odległości rzędu ok 1km (np. T34, Pzk III i IV z lat 1941 - 42).

(3kB) (4kB)

Dane taktyczno techniczne typ "a" (typ "b")
Kaliber; 47mm
Maksymalna prędkość wylotowa pocisku; 900m/s,
Kąt ostrzału poziomego [w stopniach]; 50,
Kąt ostrzału pionowego  [w stopniach]; -8, +20 (-10, +20),
Długość lufy z hamulcem wylotowym; 2580mm,
Wysokość linii ognia; 460mm (575mm),
Wysokość działa w pozycji bojowej; 780mm (1050mm),
Długość całkowita działa; 4200mm,
Szerokość całkowita; 1340mm (1500mm),
Szybkostrzelność mak.: ok.20strz./min.,
Masa całkowita; 600kg (625kg),
Przebijalność pancerza; 50 mm z odl. 1150m

Źródło: Młody Technik "Nieznana broń drugiej Rzeczpospolitej" P. Zarzycki