Armata polowa wz. 02/26
strona główna
artyleria


Rosyjska armata polowa kal. 76,2mm (3 cale) wz. 1902, była drugim, po francuskiej armacie wz. 1897, nowoczesnym, szybkostrzelnym działem polowym o długim odrzucie lufy. 
Lufa armaty rdzeniowa, z gwintem prawoskrętnym, cześć luf wyposażona była w koszulki. Zamek śrubowo - zawiasowy z kurkowym mechanizmem spustowym. Oporopowrotnik hydrauliczno - sprężynowy. Łoże dolne w kształcie dźwigara z blachy stalowej, nitowane, w tylnej części stały lemiesz. Obsługę armaty od przodu chroniła stalowa tarcza o grubości 7mm, której dolna i górna cześć była składana do marszu. W celu obniżenia środka ciężkości, oś kół była wygięta.

W Wojsku Polskim stanowiła wyposażenie wszystkich dywizjonów artylerii konnej oraz plutonów artylerii w pułkach piechoty. W latach dwudziestych wymieniono z Rumunią 108 tych dział na armaty wz. 1897. W ramach ujednolicenia zaopatrzenia w amunicję, w 1926 roku rozpoczęto przekalibrowanie dział na kaliber 75mm, co umożliwiało strzelanie amunicją armaty wz. 1897. Prace te polegały na włożeniu do lufy tzw. koszulki. Tak zmodyfikowane działa otrzymały oznaczenie wz. 02/26. Potocznie, ze względu na swe pochodzenie, nazywano je prawosławnymi. 
W 1939 roku dysponowano łącznie 466 działami. 
Amunicja była taka sama jak do armaty wz. 1897. Naboje były nabojami zespolonymi. Używano następujących rodzajów pocisków: granaty (w tym przeciwpancerne), szrapnele, pociski dymne, pociski wskaźnikowe - do wstrzeliwania się. Stosowano dwa rodzaje ładunków miotających: ładunek normalny i ładunek zmniejszony. Działa stanowiące uzbrojenie plutonów artylerii piechoty miały rosyjskie łudkowe przodki i jaszcze (w przodku 36 naboi a w jaszczu 44). W artylerii konnej było to odpowiednio: 32 i 64 naboje (jaszcze włoskie, gniazdowe).

Dane techniczne:
Donośność: 10700m,
Kąt ostrzału (w prawo, lewo): 90 tysięcznych,
Podniesienia lufy: -5o13', +18o3', maksymalny +40o26',
Wymiary:
Długość: 4.325m,
Szerokość: 1,846m,
Wysokość: 1,63m,
Wysokość linii ognia: 0,928,
Masa na stanowisku ogniowym: 1180kg.
Szybkostrzelność:
czas strzelania:2' 5' 15'1h 3h 24h
szybkostrzelność strz/min 10 8 42 2
zużycie amunicji 20 40 60120 360 1000

Obsługa działonu artylerii konnej składa się z 7 kanonierów pod dowództwem działonowego. Zasadnicze ich czynności są następujące:
Amunicyjny (nr. 1) dzieli pociski i zapalniki według partji, prowadzi ich rachunek, utrzymuje amunicję w należytej czystości; podaje wyręczycielom zapalniki; odkapturza zapalniki; przy strzelaniu rozpryskowym odtyka zapalniki; podaje naboje ładowniczemu.
Ładowniczy (nr. 3) nabija działo. W razie braku kierowniczego, do celowania pomagają wręczyciele, jak w działoczynach przy 75 mm wz. 97 na komendę działonowego "Do wycelowania".
Kierowniczy (nr. 4) stosownie do wskazówek celowniczego, nadaje działu kierunek za pomocą drążka celowniczego.
Celowniczy (nr. 6) nastawia kątomierz i poziomnicę, celuje i nadaje podniesienie, ustala odchylenie i podniesienie.
Zamkowy (nr. 8) otwiera i zamyka zamek, nastawia celownik i kwadrant, daje strzał; pomaga celowniczemu przy nadawaniu podniesienia kwadrantem; ustala podniesienie kwadrantem; przeczyszcza i smaruje przewód lufy.
Dwaj wyręczyciele (nr. 9 i 11) wyjmują naboje, obcierają je, smarują pierścienie wiodące i zgrubienia środkujące pocisków; wkręcają zapalniki do granatów, podają granaty amunicyjnemu; przy strzelaniu rozpryskowym odkapturzają zapalniki i wstawiają naboje w gniazda nastawnicy.
Ponadto jaszczowy i czterech koniowodnych (nr 2, 5, 7 i 10)

Artyleria piechoty
Zadaniem jest walka bezpośrednio w ugrupowaniu wspieranej piechoty. Cechą charakterystyczną jest szybkość i krótkotrwałość walki. Walczy pojedynczymi działami, rzadziej całym plutonem. Zwalcza pojedyncze karabiny maszynowe przeciwnika, działa piechoty, pojazdy pancerne, gniazda oporu itp., których inna broń piechoty (ckm, moździerze, granatniki) nie mogą zwalczać z powodu zbyt małej siły niszczącej a artyleria dywizyjna z przyczyn technicznych które pojawiają się przy zwalczaniu małych, nagle pojawiających się celów w bezpośredniej bliskości własnych oddziałów.


Źródło:
"Artyleria polska 1914 - 1939: R. Łoś
"Podręcznik dowódcy plutonu strzeleckiego" Wydawnictwo MSW 1938r.
"REGULAMIN ARTYLERJI KONNEJ DZIAŁOCZYNY PRZY 75 mm ARMACIE WZÓR 1902/26" 1931r.
"Regulamin piechoty cz. I Ogólne zasady walki piechoty" 1933r.